KARAR
Türkiye’nin Anadolu’dan kaçırılan ve 2017’de açık artırmada 14,4 milyon dolara satılan 6 bin yıllık Yıldız Avcısı heykelciği için Christie’s Müzayede Meskeni ve hedge fon milyaderi Michael Steinhardt’a açtığı dava ABD mahkemesi tarafından reddedildi. Mahkeme, Türkiye’nin yaptığı müracaatla ilgili olarak ‘zaman aşımını’ münasebet göstererek, biblonun iade talebini geri çevirdi. Manhattan’daki ABD Bölge Mahkemesi Yargıcı Alison Nathan, Türkiye’nin heykelciğin nerede olduğunu onlarca yıl evvel bilmesi gerekirken, Christie’nin bunu açık artırmaya çıkarmadan çabucak evvel 2017 yılı nisan ayına kadar dava açmayarak yanlışlı davrandığına hükmetti. Yargıç Nathan, yapıtın Türkiye’nin Osmanlı periyodunda 1906 yılında kabul edilen Eski Eserler Kanunu’nun yürürlüğe girmesinden sonra çalındığını duruşmalarda kanıtlayamadığı için bu kararın alındığı açıkladı. Müracaat ile ilgili nisan ayında 8 gün süren duruşma düzenlenmişti.
Göe bakan bir bayan figürü olan yapıtın Anadolu’da bulunduğunu kabul eden Cristie’s, savunmasında “Aramanın yapıldığı yahut yurt dışına çıkarıldığı sürece dair ne bir şahit ne de bir foto bulunuyor” sözlerini kullanıyor. Davada Türk hükümeti, şahitlerinden biri olan Oxford Üniversitesi Arkeoloji Okulu’nda kıdemli araştırma vazifelisi olan Neil Brodie, yapıtın muhakkak Türkiye’de bulunduğuna yönelik ‘kapsamlı bilimsel kanıtlar’ sağlayacağını açıklamıştı.
1966’dan beri birçok defa New York’taki Metropolitan Museum of Art’ta sergilenen tarihi eser, 2017’de Christie’s’te açık artırmaya çıkarılarak, ismi açıklanmayan bir alıcı tarafından 14,4 milyon dolara satın alındı. Eser, satıştan bir gün evvel devreye giren Ankara idaresinin Cristie’s’i mahkemeye vermesine karşın açık artırmadan çekilmedi. The New York Times’a nazaran eser o tarihten beri müzayede konutunun kasasında tutuluyor.
CHRİSTİE’S TÜRK HUKUKUNU HİÇE SAYDI
‘Yıldız Avcısı’ heykelini geri almak için 2017’den beri teşebbüslerde bulunan Ankara, münasebet olarak Osmanlı İmparatorluğu’nda 1869’da yürürlüğe giren ve son halini 1906’da alan Eski Eserler Kanunu’nun (Asar-ı Atika Nizamnamesi) ihlal edildiğini ileri sürüyor. Kelam konusu yasa, ülke topraklarının kamu ya da özel alanlarında bulunan her türlü tarihi yapıtın devlete ilişkin olduğunu ve yasal olarak yurt dışına çıkarılamayacağını belirtiyor. Ankara, davasında Christie’s müzayede meskeninin ‘Türk hukukunu büsbütün ve kabul edilemez halde hiçe saydığını’ belirterek yapıtın geri dönmesi için hukuk uğraşı veriyordu.
Karar