Ana muhalefet partisi Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) Grup Başkanvekili Özgür Özel ile milletvekilleri Selin Sayek Böke ve Veli Ağbaba hakkında düzenlenen dokunulmazlık fezlekeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı’na ulaştı. Bu gelişme, halihazırda binlerce dokunulmazlık fezlekesinin bulunduğu Meclis gündemini bir kez daha hareketlendirdi.
Söz konusu fezlekeler, Adalet Bakanlığı tarafından TBMM’ye iletildi. Özgür Özel hakkında 2, Selin Sayek Böke hakkında 3 ve Veli Ağbaba hakkında 3 olmak üzere toplam 8 yeni dokunulmazlık dosyası Meclis’e sunulmuş oldu. Bu fezlekelerin, milletvekillerinin çeşitli eylem ve söylemleri nedeniyle açılan soruşturmalar sonucunda hazırlandığı belirtiliyor. Özellikle “Cumhurbaşkanına hakaret”, “toplantı ve gösteri yürüyüşleri kanununa muhalefet” gibi iddialar sıkça gündeme gelen suçlamalar arasında yer alıyor.
Kimler Hakkında Fezleke Düzenlendi?
- Özgür Özel: CHP Grup Başkanvekili ve Manisa Milletvekili. Hakkında 2 adet yeni dokunulmazlık fezlekesi bulunuyor. Özel, TBMM’deki basın toplantıları ve partisinin saha faaliyetlerindeki açıklamalarıyla tanınıyor.
- Selin Sayek Böke: CHP İzmir Milletvekili. Hakkında 3 adet yeni dokunulmazlık fezlekesi düzenlendi. Böke, özellikle ekonomi politikalarına yönelik eleştirileri ve parti içindeki akademik kimliğiyle biliniyor.
- Veli Ağbaba: CHP Malatya Milletvekili. Hakkında 3 adet yeni dokunulmazlık fezlekesi Meclis’e gönderildi. Ağbaba, insan hakları ve emek mücadelesi konularındaki çalışmalarıyla öne çıkıyor.
Süreç Nasıl İşleyecek?
Milletvekili dokunulmazlığının kaldırılması süreci Türkiye Anayasası ve TBMM İçtüzüğü tarafından belirlenmiştir. Fezlekeler, Meclis Başkanlığı’na ulaştıktan sonra ilgili komisyonlara sevk edilir:
- Öncelikle TBMM Anayasa Komisyonu ve Adalet Komisyonu üyelerinden oluşan Karma Komisyon’a havale edilir.
- Karma Komisyon, ilgili milletvekiline savunma hakkı tanır ve dosya üzerinde inceleme yapar.
- Komisyon, milletvekilinin dokunulmazlığının kaldırılıp kaldırılmayacağına dair bir rapor hazırlar.
- Hazırlanan rapor, TBMM Genel Kurulu’nda görüşülür ve oylamaya sunulur.
- Genel Kurul’da yeterli oyu alması durumunda milletvekilinin dokunulmazlığı kaldırılır ve yargılama süreci başlar.
Anayasa’nın 83. maddesi uyarınca, dokunulmazlığı kaldırılan milletvekili hakkında yargılama yapılsa bile, milletvekilliği sıfatı devam eder. Ancak seçimden önce veya sonra bir suç işlediği iddiasıyla tutulan fezlekeler genellikle yasama dönemi sonuna bırakılır. Parlamentoda halihazırda binden fazla dokunulmazlık fezlekesi bulunduğu, bunların büyük çoğunluğunun muhalefet milletvekilleri hakkında olduğu biliniyor.
Siyasi Tepkiler ve Değerlendirmeler
CHP’den yapılan ilk açıklamalarda, dokunulmazlık fezlekelerinin özellikle muhalif milletvekilleri üzerinde bir baskı aracı olarak kullanıldığına dair eleştiriler dile getirildi. Parti yetkilileri, bu tür adımların yargı bağımsızlığını zedelediğini ve siyasi muhalefeti susturmaya yönelik olduğunu iddia ediyor. Geçmişte özellikle Halkların Demokratik Partisi (HDP) milletvekillerinin dokunulmazlıklarının topluca kaldırılması süreci, benzer tartışmaları beraberinde getirmişti.
Analistler, bu yeni fezlekelerin Meclis’teki siyasi gerilimi artırabileceğini ve özellikle yerel seçimlere doğru yaklaşırken iktidar-muhalefet ilişkilerini daha da çetrefilli hale getirebileceğini belirtiyor. Dokunulmazlık tartışmalarının, Türkiye siyasetinde uzun yıllardır devam eden önemli bir gündem maddesi olmaya devam edeceği öngörülüyor.